sobota, 10 stycznia 2015

Odżywianie w ciąży

Jak należy odżywiać się w ciąży?
Przede wszystkim należy jeść dla dwojga a nie za dwoje!

W pierwszym trymestrze zapotrzebowanie energetyczne NIE ZMIENIA SIĘ.
W drugim trymestrze zapotrzebowanie energetyczne wzrasta tylko o 260 kcal! Czyli bardzo niewiele.
W trzecim trymestrze zapotrzebowanie energetyczne najbardziej wzrasta i zwiększa się o 475 kcal w stosunku do odżywiania sprzed ciąży.




                      Przyszła mama powinna odżywiać się racjonalnie tzn. że jej dieta powinna być:  
a.      Zbilansowana pod względem energetycznym    
b.      Zrównoważenie wartości odżywczej  
c.      Zachowanie właściwych proporcji między składnikami odżywczej 
d.      Właściwy tryb żywienie
e.      Urozmaicenie

Dieta przyszłej mamy powinna być:
Urozmaicona, posiłki muszą dostarczać wszystkich składników odżywczych oraz zawierać różne produkty z każdej bądź większości grup produktów; powinny być kolorowe i różnorodne, smaczne i pachnące, zachęcające do jedzenia
 Uregulowanaspożywania posiłków; należy je spożywać codziennie, mniej więcej o podobnych porach i w ciągu dnia powinno być około 3 – 5 godzin przerwy między posiłkami
 Umiarkowana (w jedzeniu i piciu) = szczególnie jeśli chodzi o produkty z dużą zawartością tłuszczów oraz cukrów prostych; należy jeść tyle ile trzeba a nie tyle na ile ma się ochotę gdyż nadmiar kalorii będzie prowadził do nadwagi i otyłości
Należy spożywać 4-5 posiłków w ciągu dnia.
 Uprawianie (sportu) = prawidłowa dieta to tylko część „zdrowego stylu życia”; ważny jest jakikolwiek ruch, lepiej krótszy ale regularny niż jednokrotny duży wysiłek fizyczny.
Uśmiechnij się! = uśmiech jest ważną częścią naszego życia, uśmiechając się nawet na siłę powodujemy w organizmie wzrost wydzielania hormonów szczęścia i dzięki temu lepiej się czujemy, nasz organizm pracuje na wyższych obrotach

Unikać :
- przejadania się oraz spozywania większych ilości produktów i potraw ciężkostrawnych, zawierających dużą ilość tłuszczów i węglowodanów; tłustych serów, mięsa, wędlin, ryb w oleju, cukru słodyczy, jasnego pieczywa, Słodycze zastąp świeżymi i suszonymi owocami
-zywności przetworzonej , zawierającej subst. dodatkowe ( subst. konserwujące, sztuczne aromaty, barwniki jak np.; słodkie napoje gazowane, koncentraty zup, różnego rodzaju konserwy)
-nadmiernej ilości soli
-ostrych przypraw ( tj. musztarda, ostra czerwona papryka, pieprz Cayenne) i marynat
-mocnej kawy i herbaty
-piwa i napojów alkoholowych
-stosowania diet odchudzających!

Nie wolno jeść : surowego, niedogotowanego lub niedopieczonego mięsa ( tatar, krwisty befsztyk) które może być przyczyną zakażenia np.; toksoplazmozą
-nieprawidłowo przechowywanych serów pleśniowych i miękkich typu feta czy camembert – mogą być przyczyną zakażeń w Twojego dziecka ( np. Listerioza)
- surowych owoców morza i ryb ( sushi , ostrygi) mogą być źródłem groźnych bakterii chorobotwórczych lub pasożytów
-ryb złowionych przez wędkarza w zanieczyszczonych wodach
-surowych jaj i niepasteryzowanego mleka

Suplementacja żywienia:
-kobiety stosujące ubogą dietę lub należących do kategorii wysokiego ryzyka niedoborów żywieniowych
-kobiet będących całkowitymi wegetariankami
-kobiet poniżej 25r. życia, które spożywają mniej niż 600 mg Ca
-kobiet, których pożywienia zawiera małą ilość Wit. D oraz minimalnie są eksponowane na promienie słoneczne


- Dawka – 0,4mg kwasu foliowego na dobę w diecie czy tez jako suplementację ----Zwiększenie dawki kwasu foliowego powinno być wyprzedzone na 3 miesiące przed planowaną ciążą! Naturalnie występuje w : zielonej sałacie, soi, bobie, zielonym grochu, brokułach, pomidorach, jajach, prod. Z pełnego ziarna, a także w soku pomarańczowym

Alkohol a płodność


Jeśli chcesz urodzić zdrowe dziecko nie pij alkoholu! Wcale!

 Kobiece narządy rodne to niezwykle cenny i wrażliwy organ. Nasze jajniki pokryte są specjalna błoną której zadaniem jest ochrona niezwykle cennych komórek jajowych. Błona ta nie przepuszcza niebezpiecznych dla nich substancji, toksyn itp. Niestety istnieje pewna substancja która jest w stanie przez nią przeniknąć i jest to alkohol etylowy. Alkohol nawet w małych dawkach uszkadza błonę komórkową komórki jajowej - deformuje ją. I o ile komórki skóry nieustannie się regenerują - to kobiece komórki jajowe już nie.

U młodej dziewczyny jest ich około 35 tysięcy i w przeciągu całego dojrzałego życia zapas ten nie jest uzupełniany.Nie da się przewidzieć, którą komórkę jajową wybierze spermatozoid, zdrową, czy też uszkodzoną przez alkohol.

Niestety uszkodzenia te kumulują się wraz z częstością i ilością wypijanego alkoholu. Im częstsze i większe spożycie alkoholu tym większe szanse uszkodzenia systemu rodnego kobiety. Im wcześniej dziewczyna spróbuje alkoholu, tym większe jest to ryzyko, a co za tym idzie ryzyko urodzenia dziecka obciążonego wadami rośnie:
-U abstynentki wynosi ono 1%
-U kobiety pijącej okazjonalnie 7% (i mam tu na myśli szampana podczas sylwestra, imieniny u cioci)
-U kobiety cierpiącej na alkoholizm ryzyko to wynosi aż 70%

Zapłodnienie to złożony i subtelny proces zachodzący na poziomie komórkowym. Spotykają się dwie komórki: męska i żeńska. Każda z nich niesie określony zbiór informacji genetycznej. I oto komórki te zlewają się - jednoczą dając początek nowemu życiu. Jeśli wpływ alkoholu ma miejsce w samym momencie poczęcia, to wpływ na te dwie komórki może być na tyle silny, że od razu uszkodzi materiał genetyczny od wewnątrz i każde następne podziały będą następowały już z wadą - niewłaściwe.


O tym, że kobiety są nieprzystosowane do picia alkoholu wiedzieli już nasi praojcowie.
W starożytnym Rzymie prawo zakazywało przyjmowanie napojów alkoholowych kobietom przed osiągnięciem wieku 30 lat (wtedy kobiety osiągały dojrzałość i rodziły dzieci znacznie wcześniej niż obecnie)
W Starożytnych Indiach kategorycznie i w ogóle zabraniano picia alkoholu wszystkim kobietom. A tym, które naruszały tę zasadę wypalano na czole piętno w kształcie pętli, był to specjalny znak dla mężczyzn, by tej kobiety nie brać za żonę, bo jest ona zagrożeniem dla potomstwa. 

A teraz? Kobiety piją dużo, coraz więcej,  nawet więcej niż mężczyźni. Alkohol spożywają już nastoletnie dziewczyny, a wiadomo, że stan upojenia alkoholowego może prowadzić do ryzykownych zachowań seksualnych, czego efektem może być tzw. „Pijane poczęcie”.

  Alkohol spożywają nawet kobiety ciężarne. Picie alkoholu w ciąży może prowadzić do wystąpienia zespołu FAS u dziecka (alkoholowy zespół płodowy) czego efektem może być nieodwracalne uszkodzenie mózgu u dziecka i szereg wad wrodzonych (więcej o FAS później oraz  na http://www.fas.edu.pl/). Statystyki wyglądają po prostu okropnie:
W 2009 roku 14,1% kobiet spożywało napoje alkoholowe będąc w ciąży. Kobiety deklarowały następującą częstotliwość picia w ciągu ostatniego roku:
· raz w miesiącu lub rzadziej - 71,6%
· dwa do czterech razy w miesiącu - 22,7%
· dwa lub trzy razy w tygodniu - 4,3%
· cztery lub więcej razy w tygodniu - 0,4%.
  W 2012 roku po zajściu w ciążę 10,1% kobiet spożywało alkohol z następującą częstotliwością:
· raz w miesiącu lub rzadziej - 8,5%
· dwa do czterech razy w miesiącu - 1,3%
· częściej niż raz w tygodniu - 0,3%

   A tatuś…
Jeśli mężczyzna podejmie decyzję o rzuceniu picia to z upływem 3 miesięcy następuje u niego pełna regeneracja męskich komórek płciowych - spermatozoidu.
- Żyją one od 1,5 do 2 miesięcy - stare umierają i tworzą się nowe.

- 3 miesiące bez picia i po 4 miesiącach wszystkie komórki wymieniają się na nowe i mężczyzna może spłodzić zdrowe dziecko.




 Bibliografia
Aleksander Bałaszow - dr nauk medycznych, wykład Prawda i Kłamstwo
„Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży” Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki, Lublin 2013r
www.fas.edu.pl
http://www.eioba.pl/a/43qo/pijane-poczecie

piątek, 9 stycznia 2015

stomatolog a ciąża

Dlaczego tak ważne są wizyty u stomatologa jeśli planujesz ciążę lub jesteś w ciąży?


}  Przed poczęciem dziecka koniecznie należy zadbać o stan swojego uzębienia i dziąseł.
}  Próchnica może być bardzo groźna dla rozwijającego się dziecka, ponieważ może
doprowadzić do powikłań w ciąży jak np. do przedwczesnego porodu.
}   Nieleczone zęby, a także stany zapalne dziąseł mogą być przyczyną zakażenia w czasie ciąży.
}  Ponadto będąc w ciąży nie można wykonywać niektórych zabiegów stomatologicznych np. związanych ze znieczuleniem, prześwietleń. 
Leczenie stomatologiczne ciężarnych kobiet budzi sporo wątpliwości. Jedni przekonują, że w tym szczególnym czasie nie powinno się leczyć zębów, inni uważają natomiast, że jest dokładnie na odwrót – zęby nie tylko można, ale trzeba wyleczyć, jeśli kobieta spodziewa się dziecka.
}  Badanie stomatologiczne zalecane jest obowiązkowo przed zajściem w ciążę.
}  Konieczne jest pozbycie się wszelkich zmian próchnicowych oraz zakończenie rozpoczętego wcześniej leczenia kanałowego. Jeśli wyleczysz zęby przed poczęciem, znacznie zmniejszy to ryzyko, że w okresie ciąży trzeba będzie przeprowadzić leczenie stomatologiczne.
}  W ciąży wzrasta ryzyko wystąpienia próchnicy, wizyty u dentysty są więc wtedy wskazane. Problemy z zębami mogą pojawić się bardzo szybko – w pierwszym trymestrze wiele kobiet zmaga się z wymiotami, które mogą doprowadzić do uszkodzenia szkliwa, mogą też przyczynić się do rozrostu istniejących ubytków.

}  Stan uzębienia matki ma istotny wpływ na przebieg ciąży oraz zdrowie dziecka. Szacuje się, że ok. 20 proc. przedwczesnych porodów ma związek z fatalnym stanem uzębienia. Choroby zębów mogą ponadto być związane z niską wagą urodzeniową dziecka. Uczeni przekonują również, że zaniedbywanie zębów może doprowadzić do cukrzycy ciążowej. 

Jod

Jod - w ciąży i przed planowanym poczęciem
}  Dlaczego jest tak ważny? Jod jest niezbędny do dobrej pracy tarczycy i wydzielania hormonów, które sterują pracą całego organizmu. Nawet niewielki niedobór jodu może mieć wpływ na przebieg ciąży i rozwój dziecka
}  Jak przyjmować? Zwykle przez całą ciążę (dawkowanie ustali lekarz, ale zwykle zaleca się 150 mikrogramów jodu dziennie).

}  Warto także zbadać poziom TSH przed planowaną ciążą.

Kwasy omega-3

Kwasy omega-3
}  Dlaczego są tak ważne?


 DHA, czyli kwasy tłuszczowe z grupy omega-3 są  głównym materiałem budulcowym mózgu, wchodzą też w skład siatkówki oka. W czasie ciąży zapobiegają przedwczesnemu porodowi. Są też badania świadczące o tym, że przyjmowanie DHA w ciąży zmniejsza ryzyko pojawienia się u dziecka alergii i astmy. 
Jak przyjmować?  Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca, by kobieta w ciąży przyjmowała codziennie 200-300 mg DHA, a w przypadku jedzenia niewielkiej ilości ryb - nawet 400-600 mg DHA dziennie.
Najlepszym źródłem kwasów omega-3 są ryby morskie i pstrąg, 

Witamina D

Witamina D
}  Już przed ciążą  istotna jest suplementacja witaminy D3 w dawce 800-1000 j.m na dobę oraz jodu w dawce 50 mikrogramów na dobę (w ciąży należy ją zwiększyć do 150mikrogramów).



}  Witamina D reguluje homeostazę wapnia i fosforanów w organizmie, co znaczy, że ilość wapnia i fosforu, która w jelitach jest wchłaniana z pożywienia do krwioobiegu, zależy w znacznym stopniu właśnie od tej witaminy. Niedobór witaminy D ogranicza wchłanianie wapnia nawet wtedy, gdy dieta jest bogata w ten makroelement. W ciąży jesteśmy narażone na niedobory wapnia, jeśli nie spożywamy odpowiedniej ilości wapnia z dietą to płód zacznie „wyciągać” wapń z naszych kości co w przyszłości może skutkować osteoporozą.

}  W sytuacji niedoboru Wit D jesteśmy bardziej narażeni na rozwój wielu chorób, jak cukrzyca insulinozależna oraz schorzenia autoimmunologiczne.

}  Witamina D odgrywa również rolę w odpowiedzi immunologicznej organizmu, regulacji cyklu komórkowego i apoptozy.

}  Witamina D powstaje w skórze z 7-dehydrocholesterolu, tzw. prowitaminy D3 pod wpływem promieniowania ultrafioletowego typu B (UVB). To jedna z nielicznych witamin, które nasz organizm potrafi wytwarzać sam.

}  Efektywność syntezy witaminy D3 w skórze zależy m.in. od szerokości geograficznej. W Polsce kąt padania promieni słonecznych i warunki pogodowe odpowiednie dla syntezy witaminy D3 w skórze występują tylko od kwietnia do września. Od października do marca skóra nie wytwarza witaminy D3. Dodatkowo, na ograniczenie syntezy witaminy D wpływa także zanieczyszczenie powietrza oraz powszechne stosowanie kremów z filtrem przeciwsłonecznym.

}  Źródłem witaminy D dla rozwijającego się w łonie matki płodu jest tzw. transfer przezłożyskowy od matki. Co istotne, potomstwo matek z niedoborami witaminy D będzie miało również niedobory witaminy D.

}  Lista ewentualnych powikłań u płodu z powodu niedostatków witaminy D w organizmie matki jest dość obszerna – od zwiększonej podatności na infekcje górnych dróg oddechowych w przyszłości, przez zaburzenia ze strony układu szkieletowego, po zwiększone ryzyko wystąpienia cukrzycy.

}  W świetle danych wskazujących na niedobory witaminy D u kobiet ciężarnych oraz możliwe poważne konsekwencje zdrowotne lekarze głośno mówią o konieczności zapewnienia prawidłowych zasobów witaminy D przed planowaną ciążą oraz prowadzenia suplementacji w okresie ciąży.  [Stanowisko Zespołu Ekspertów 2009 Dr n. med. Justyna Czech-Kowalska, Lubelski Uniwersytet Medyczny]

}  Jak przyjmować? Kobiety planujące ciążę powinny zastosować suplementację zgodnie z wytycznymi dla dorosłych (czyli 800–2000 IU/ dobę (20,0–50,0 µg/dobę) w zależności od wagi, w okresie od września do kwietnia lub przez cały rok, jeśli synteza skórna jest niewystarczająca. W okresie ciąży zaleca się 1500–2000 IU/ dobę (37,5–50 µg/dobę) co najmniej od II trymestru ciąży



środa, 7 stycznia 2015

Planuję ciążę

Planuję ciążę i co dalej?


Pewnie wiele z was zastanawia się jak należy przygotować swoje ciało do ciąży?
Czy odżywianie przed ciążą ma znaczenie dla naszego przyszłego dziecka?
Jak zmniejszyć ryzyko niepowodzenia ciąży?
Jak zwiększyć swoją płodność?

Postaram się odpowiedzieć na te pytania


Ciąża jest okresem, w którym sposób
odżywiana się kobiety jest bardzo istotny.
Ma on bowiem wpływ na przebieg ciąży,
rozwój i wzrastanie płodu, a nawet stan
dziecka po porodzie, w okresie dzieciństwa
czy też w wieku dorosłym

Przygotowania do zajścia w ciążę powinny obejmować:
}  Poznanie przebiegu cyklu miesiączkowego.
}  Zdrowy tryb życia.
}  Unormowanie masy ciała.
}  Zażywanie kwasu foliowego.
}  Unikanie zakażeń.
}  Wizyty u lekarzy specjalistów: ginekologa i stomatologa. 
}  Wykonanie podstawowych badań

Kobiety planujące macierzyństwo powinny znać zasady właściwego odżywiania się.
Szczególnie powinny zwrócić uwagę na:
}  stosunek tłuszczów jednonienasyconych do trans w diecie
}  spożycie białka, węglowodanów, nabiału
}  ilość żelaza w diecie, jak również jodu, cynku
}  dodatkowa suplementacja witamin, szczególnie kwas foliowy
}  wskaźnik masy ciała (BMI)
}  aktywność fizyczną

Badania naukowe dowodzą, że nieprawidłowe nawyki żywieniowe i styl życia zwiększają ryzyko wystąpienia niepłodności z powodu zaburzeń owulacji aż do 80%.

Spożywając produkty i składniki dopasowane specjalnie do naszego organizmu możemy w znaczny sposób wpłynąć na prawidłowe funkcjonowanie naszego układu rozrodczego.

Stan zdrowia ma znaczny wpływ na płodność, zarówno kobiety jak i mężczyzny, a tym samym może przesądzać o możliwości zajścia w ciążę.

Wszelkie zaniedbania chorobowe (np. nieleczone zęby) i nieleczone choroby przewlekłe (np. nadciśnienie, cukrzyca) mogą być przyczyną problemów z zajściem w ciążę.
Pod wpływem produktów spożywczych, w tym zwłaszcza tych zawierających konserwanty, hormony, sterydy, antybiotyki czy barwniki, w organizmie zaburzona zostaje funkcja tarczycy, podwzgórza, przysadki mózgowej, nadnerczy, jajników, ale także jąder u mężczyzn. Z tego względu na etapie planowania dzieci oboje rodzice powinni szczególnie zadbać o swoje zdrowie.

Nieprawidłowe żywienie w ciąży może być przyczyną takich powikłań jak:
}  Poronienie
}  Poród przedwczesny
}  Zaśniad groniasty
}  Niedokrwistość megaloblastyczna
}  Wady cewy nerwowej
}  Wole tarczycy
}  Kretynizm (wrodzony zespół niedoboru jodu)
}  FAS (alkoholowy zespół płodowy)

Masa ciała
}  Otyłość sprzyja częstszym powikłaniom, a przyszłe mamy czują się w ciąży bardziej ociężałe, mniej wydolne i szybko się męczą. Mają również większe trudności podczas porodu.
}  Niedowaga u kobiet także nie jest wskazana. Wiąże się z ryzykiem urodzenia dziecka z niską masą i wpływa negatywnie na jego dalszy rozwój. Dzieci niedożywione częściej zapadają na takie schorzenia, jak: nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa czy cukrzyca.

Niektóre badania wykazują, że wskaźniki BMI matki wskazujące na niedowagę lub nadwagę, są związane ze zwiększonym ryzykiem porodów przedwczesnych oraz urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową (zbyt małą do wieku płodowego).

Kobiety, które miały przed ciążą lub w okresie ciąży nadwagę lub były otyłe
z większym prawdopodobieństwem narażone są na:
}  urodzenie dziecka o większej masie.
}  Wzrasta ponadto ryzyko makrosomii płodu,
}  Wewnątrzmacicznego obumarcia płodu
}  czy też ukończenie ciąży drogą cięcia cesarskiego



Dla kobiety ciężarnej i jej rozwijającego się dziecka niebezpieczne są zarówno ilościowe jaki i jakościowe niedobory żywieniowe.

Prawidłowa dieta powinna pokrywać zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne.
Jednak w okresie ciąży i laktacji zmienia się zapotrzebowanie na makro i mikroelementy, których właściwa podaż przyczynia się do prawidłowego wewnątrzmacicznego rozwoju i wzrostu płodu jak i zachowania zdrowia kobiety ciężarnej. W wielu przypadkach dieta jest niewystarczająca by pokryć zapotrzebowanie na makro i mikroelementy, należy wówczas rozważyć włączenie suplementacji preparatami multiwitaminowymi


Zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego:
}  Jednym z najistotniejszych zaleceń jest suplementacja kwasu foliowego w okresie prekoncepcyjnym: zalecana dawka to 0,4 miligrama na dobę. Suplementacje należy rozpocząć min 3 miesiące przed planowanym poczęciem i kontynuować w I i II trymestrze ciąży.
}  Przed oraz w czasie ciąży zaleca się szczególnie zwiększenie ilości kwasu foliowego, ze względu na zapobieganie wadom cewy nerwowej, obejmującym między innymi bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa, przepuchlinę oponowo-rdzeniową lub przepuchlinę potyliczną mózgu

Kwas foliowy – rola:
Koenzym w:
}  Biosyntezie nukleotydów purynowych i pirymidynowych, konieczne do podziałów komórkowych
}  Desaturacja i hydroksylacja długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w mózgu
}  Przemiany aminokwasów
}  Transfer jednowęglowych jednostek z seryny, stanowi ich główne źródło w metabolizmie
}  Konwersja homocysteiny do metioniny stanowi główne źródło metioniny dla syntezy S-adenozylometioniny, ważnego związku metylującego (wytworzenie i utrzymywanie odpowiedniej specyfikacji tkankowej)


*jak widzimy na powyższym schemacie, rozwój cewy nerwowej zachodzi w 3-4 tygodniu życia płodowego. Bardzo często kobiety nie wiedzą wtedy jeszcze, że są w ciąży. Dlatego tak ważne jest odpowiednie spożycie kwasu foliowego bądź suplementacja jeśli planujemy macierzyństwo.
Wiele osób jest przeciwne suplementom diety, jednakże wady cewy nerwowej są tak straszne, że lekarze ginekolodzy, położne i dietetycy „zabezpieczają się” i pacjentki i na wszelki wypadek doradzają suplementację kwasem foliowym, najlepiej jeszcze przed planowaną ciążą, a jeśli nie planowałaś ciąży zacznij suplementację kwasem foliowym najszybciej jak się da.


                                                                        małomózgowie

                                                                bezmózgowie



 przepuchlina oponowo-rdzeniowa


Wady wrodzone układu nerwowego
 to druga co do częstości
przyczyna zgonów
 niemowląt
z powodu wad wrodzonych
Pamiętajcie!
Dawka – 0,4mg kwasu foliowego na dobę w diecie lub suplementację
}  Zwiększenie dawki kwasu foliowego powinno być wyprzedzone na 3 miesiące przed planowaną ciążą (także u ojca)
}  Kwas foliowy naturalnie występuje w: zielonej sałacie, soi, bobie, zielonym grochu, brokułach, pomidorach, jajach, produktach z pełnego ziarna, soku pomarańczowym 

Dziękuję jeśli dotrwaliście do tego momentu ;)

Ciąg dalszy nastąpi...
W następnym poście napiszę o suplementacji witaminą D, o tym jak ważna jest abstynencja jeśli chcemy mieć zdrowe potomstwo i... sami się przekonacie ;)  Bye